Veranderen om jezelf te blijven

Over emotionele kwetsbaarheid

Een mens heeft alles in zich om te kunnen leven en om te
kunnen omgaan met de wereld om hem heen. In die "om-
wereld" is veel stress aanwezig en een mens moet leren om
die te hanteren.


Er zijn er die alles aan kunnen, die veel stress kunnen verdragen en
die met hun energie kunnen smijten zonder uit balans te raken.
Maar er zijn ook meer kwetsbare mensen, die als het ware een
dunne schil om zichzelf hebben. Zij zullen dus extra aandacht
moeten besteden aan de schil, het schild, om hen heen.

Degenen met een stevige schil zou je kunnen vergelijken met een
jonge eikenboom. Zo'n boom kun je overal in de tuin neerzetten.
Hij heeft geen beschut plaatsje nodig, kan tegen een stootje, kan
een rukwind hebben. Maar een rietplant slaat gemakkelijk tegen de
grond, die heeft een beschutte plek nodig.

Stressbestendig versus kwetsbaar
Ieder mens, of die nou een dikke schil heeft of een dunne,
kwetsbaar is of stressbestendig, jonger of wat ouder, wordt door de
wenkende toekomst en door de mensen om hem heen uitgedaagd
om zijn leven ook daadwerkelijk te leven.

Vooral de jongeren worden stevig uitgedaagd.
Meedoen met het leven, omgaan met het leven brengt stress met
zich. Als de hoeveelheid stress een redelijke maat heeft, dan kan
het organisme dat binnen de schil ligt de stress verwerken. Dan is
het passend verwerken van de stress een groeiproces.
Dan ontwikkelt een mens zich steeds en kan iedere ervaring voor
hem iets zijn waarvan hij leert. Maar als de stress iemand teveel
wordt of te lang aanhoudt, dan kan het organisme de druk niet
goed verwerken en wordt een mens ziek.

Zij die over een stressbestendig systeem beschikken, zullen het
lang kunnen uithouden, maar de kwetsbaren gaan gemakkelijk voor
de bijl!

Je bent jong en je wil wat
Een speciale categorie die sneller in de problemen kan komen is de
groep van jonge mensen.
Zij staan midden in het leven en willen overal aan deelnemen.
Ze zijn met hun opleiding bezig of staan pas vrij kort in hun werk,
zijn volop met hun carrière bezig. Tegelijk zijn ze soms zoekend in
hun relatie. Ze hebben een jong gezin met kleine kinderen of
krijgen te maken met een scheiding. Ze willen voluit gaan voor een
carrière maar het gezin trekt aan hen.

Daarnaast hebben ze hun eigen sociale leven waar ze actief deel
van willen uitmaken.
Vrienden, vriendinnen, feestjes, uitgaan; kortom: het leven vieren.
Aan elkaar willen ze laten zien dat het goed gaat, dat ze succes
hebben, dat ze alles binnen hun bereik hebben. Veel tijd wordt
besteed aan actief bezig zijn, veel minder aan het nemen van rust.
De zo noodzakelijke slaap wordt weggeduwd, want slaap wordt
vaak gezien als verloren tijd.
En daarbij komt dan nog het snelle eten, de beperkte aandacht
voor goede voeding.

Het sociale en zogenaamd gezellige van drinken en roken en drugs
trekt aan hen.
Eerst zien ze het als ogenschijnlijk onschuldige genotmiddelen,
later gebruiken ze de functie om er onlustgevoelens mee weg te
drinken of te roken, om die gevoelens in rook te hullen.
Het vervelende van deze middelen is dat ze op de korte termijn wel
enige verlichting geven, maar dat ze steeds meer de vitaliteit
aantast.

Vooral de kwetsbaren komen dan in de problemen.
Het lichaam, het lichamelijke organisme, krijgt het effect van de
stress niet meer verwerkt en gaat haperingen vertonen.
De lichamelijke achteruitgang van de vitaliteit heeft een directe
weerslag op het geestelijke functioneren.

Zo zie je dat betrokkene lichamelijk, maar ook geestelijk steeds
meer in de knel komt.
Waar betrokkene eerst veerkrachtig, energiek en vol met plannen
was, zien we nu een persoon die vermoeid is en het niet meer aan
kan.
Het bijna permanent niet respecteren van de eigen grenzen zorgt
voor een forse terugval.
De remedie is:
Eerst tot rust komen en daarna leren luisteren naar het eigen
lichaam, naar het eigen zelf. Vervolgens ga je grenzen stellen. Je
gaat het anders doen; je moet soms nee zeggen. Je moet duidelijk
maken dat jij het anders wil, dat jij je eigen weg gaat. Soms moet
je het anders gaan doen om jezelf te zijn, jezelf te worden. Soms
moet je veranderen om jezelf te blijven.

-.- .-.- .-.- .-.- .-


Na het WK-allround schaatsen eind maart 2014 stond er een
bericht van de volgende strekking in de krant:
"Enkele jaren geleden was Ireen Wüst overtraind en moest ze gas
terug nemen. Die rust heeft haar goed gedaan en daarna is ze
alleen maar sterker geworden.
Maar hoe zit dat met Sven Kramer? Heeft hij zichzelf te lang
geforceerd en teveel van zichzelf gevergd, waardoor hij nu met een
kwetsbare gezondheid zit en misschien wel niet meer herstelt?"

Grensoverschrijdend

Lichamelijke belasting kan te ver gaan.
Om tot sportprestaties te komen moet er getraind worden, veel
getraind. De grens moet worden opgezocht, maar voor iedereen ligt
die anders. Het is moeilijk om die grens exact te bepalen.
Het is niet alleen maar een kwestie van wilskracht en doorzetten.
Maar het feit dat er een grens is, speelt evenzeer mee. Het lastige
is dat die grens kan worden opgezocht en dat er daarna nog meer
uit te halen valt. Een mens kan een grens overschrijden, zonder dat
er in eerste instantie ernstige schade wordt aangericht.


Maar als dit steeds maar herhaald wordt, wordt die grens steeds
verder verschoven dan gaat het op een bepaald moment mis.
Je zou kunnen zeggen dan raakt de rek uit het elastiek.
De volgende voorbeelden kunnen dit verduidelijken:
- Als je geld op de bank hebt staan dan kun je uit de automaat
geld halen. Maar is het geld op, dan komt er niks meer uit de
muur. Je kunt dan wel krediet vragen, maar als die grens is
bereikt dan stopt het apparaat met geld geven. Een mens
evenwel kan heel diep uit zijn energievoorraad putten. Als er
niks meer in lijkt te zitten, blijkt er toch nog een voorraadje
aan te boren. Er kan zo diep in de energiehuishouding worden
gedolven dat er een diepe schuld ontstaat. Pas als het echt te
laat is, wordt ervaren dat het niet meer gaat.

- Een voorbeeld uit de wielersport is ex – wereldkampioen
Gerrie Kneteman (1951 – 2004) die erom bekend stond dat hij
na elke race “uitgewoond” (een term van hem) over de finish
kwam. Ook toen hij als recreant rondreed, bleef hij daarin
volharden. Volgens veel volgers van deze wielrenner heeft
diens betrekkelijk vroege dood er veel mee te maken dat hij
zijn lichaam een leven lang overvraagd heeft.

- Een bekend voorbeeld van diep boren in je energie komt uit de
atletiek. Tijdens de training leer je dat je niet uit de race moet
stappen als je stuk zit. Integendeel, je moet juist tegendraads
kort versnellen. Om dan te merken dat het plotseling weer
gaat en dat je het hoge tempo weer op kunt pakken……. Heel
tegendraads, heel tegennatuurlijk. Op dat moment zinvol voor
succes, maar op den duur funest.

Het grensoverschrijdende is hier toegespitst op lichamelijk, lijfelijk
presteren.
Het overschrijden van psychologische grenzen, het niet
respecteren van het eigen zelf, heeft eveneens kwalijke
gevolgen.

Het gaat er om dat een mens zichzelf leert kennen en dat hij of zij
de eigen mogelijkheden ontwikkelt zonder zichzelf te forceren.